A+ A A-

Rondje om de Noord

De identiteit van de Noorderlingen
Verslag bijeenkomst 29 januari 2013
Een avondje bomen met het netwerk De Noorderstroom over 'de identiteit van Noord Nederland”' in de fraaie Melkfabriek te Bunne (familie Keulaars bedankt!) geeft mooie ruimtelijke en bestuurlijke inzichten. Na lezingen van Derk den Boer en Meindert Schroor was het "ei" gelegd. Geen "Landsdeel Noord", "Noord-Nederland", maar "Friesland" met als hoofdstad Groningen en Drenthe als geologische onderlegger! Niet als product van onderhandeling tussen Friezen en Groningers, maar vanuit de historische continuïteit.
Derk den Boer trapte de avond af met een verklaring van de vindplaats van zwerfkeien in Noord Nederland. Op diverse plekken zijn de keien in kunstprojecten gebruikt om plekken te markeren. De keien zijn het bewijs van de gemeenschappelijke geologie van Noord Nederland. Vanuit die optiek heerst Drenthe ook in Groningen en Friesland. Groningen is daarmee de noordelijkste Drentse stad, liggend op de punt van de Hondsrug. Het voorkomen van de keien valt, naast de structuur van de Hondsrug min of meer samen met de grootste verkeersassen  A7 en A28 en dit gegeven inspireert Derk om de verder te zoeken naar patronen in het landschap. Met de inspiratie van de kunstenaar ziet hij figurentaal ontstaan op de plattegrond van Noord Nederland. Geïntrigeerd door de vindplaats van de keien en de bovengrondse structuren op de plattegrond vormt zich verassend genoeg een krijger, met de stad als hoofd en de assen als armen en benen. In deze visie spelen Drenthe en Groningen de hoofdrol bij de indentiteit van Noord Nederland.
Meindert Schroor plaatst de bijdrage van Derk in een historisch-wetenschappelijk perspectief. Het gehele gebied ten noorden van de IJssel tot aan Ribe (DK) werd in vroeger tijden aangeduid als Friesland. Hiervan zijn prachtige kaarten bewaard gebleven van onderen andere Jacob van Deventer die dit illustreren. De kuststreken van dit Friesland waren het dichtst bevolkt. De kleigronden waren weliswaar gevaarlijk (overstromingen) maar zorgen ook voor voedsel om haar bevolking te voeden. Hoe anders was het in die tijd in het huidige Drenthe. Hier waren de omstandigheden om voedsel te verbouwen door de zanderige bodems en uitgestrekte veenmoerassen beperkt waardoor het huidige Drenthe lange tijd een van de dunst bevolkte gebieden is gebleven. Ook vormde de zee samen met de diep binnen dringende zee-armen en kleine stroompjes voor een eenvoudig toegankelijk transportnetwerk toen het binnenland nog grotendeels ondoordringbaar was. Later zijn vanuit de kuststreek grote delen van Drenthe in cultuur gebracht en gekoloniseerd. Een mooi voorbeeld hiervan zijn de Veenkolonien. Tot op de dag van vandaag is deze wordingsgeschiedenis, onze agrarisch martieme achtergrond, in het landschap afleesbaar.
Bij de geschetste ontwikkeling vormde de landschappelijke onderlegger het uitgangspunt. Hierdoor zijn er in het huidige Noord-Nederland ook interessante landschappelijke verschillen ontstaan tussen de klei-, zand- en veengebieden. Drenthe neemt hierin met haar oude substraat een bijzondere positie in. Ook zijn er regionale verschillen ontstaan in verstedelijkingspatronen door wisselende machtsverhoudingen tussen steden en het omringende platteland. Waar in het huidige Friesland de steden en het platteland niet voor elkaar onder deden met een patroon van kleine steden tot gevolg, was het stad Groningen gelukt om het ommeland te onderwerpen en zodoende uit te groeien tot de grootste en meest invloedrijke stad in het noorden.
Kortom we doen onszelf tekort door te spreken over Noord-Nederland. We zijn meer dan een onderdeel van Nederland! Een entiteit met een eigen geschiedenis en identiteit. Een prachtig aangrijpingspunt voor bestuurlijke vernieuwing en bij het noorden passende ruimtelijke stippen aan de horizon………. Vind het verslag in de bijlage. En bekijk de foto's van de bijeenkomst in het fotoalbum.


 

Last modified onzondag, 10 januari 2016 19:45