A+ A A-

Mensen die bijdragen aan ons collectieve geheugen

Toen ik op 14 februari 2016 naar een voor mij volkomen onbekend Allardsoog (een buurtschap onder Bakkeveen) reed voor de bijeenkomst van Noorderstroom, nam ik mij voor om bij daglicht nog een keer terug terug te keren. Het duister ontnam mij gaandeweg het zicht op het landschap volledig.
Er stond (voor wie dat wilde) die avond dus eerst een wandeling op het programma en dat werd een van de meest opmerkelijke tochten die ik me kan heugen. Niet alleen vanwege de wandeling door het donker en de verhalen die we tijdens en erna, in het gastvrije Nivonhuis, van Willem Dolstra te horen kregen. We bleven in de buurt van het Nivonhuis en bezochten een historische locatie, daar waar de eerste Volkshogeschool van Nederland gesticht werd. 
Volkshogescholen (1925-2010) in Nederland bevorderden de ontmoeting van mensen, maatschappijkritische dialoog, sociale actie  en participatie, experimenteerden met nieuwe werkwijzen waarin het groepsproces en zelfwerkzaamheid werden ingezet als middelen om te werken aan democratisering en zelfbeschikking.  (bron: De Volkshogescholen in Nederland, 1921-2010, door Maarten van der Linde een Johan Frieswijk, uitgeverij Verloren, 2013).
Een interessante en ook goed gekozen locatie, om met elkaar te brainstormen over de koers van De Noorderstroom...
 
Wat zijn we toch afhankelijk van mensen, die willen vertellen over de geschiedenis van hun omgeving. Om op tal van manieren aan ons collectief geheugen willen bijdragen. In de nabijheid van het Nivon huis staat een landbouwschuur, waar een gedeelte van de bibliotheek van Henk van der Wielen (als secretaris betrokken bij de Vereniging tot Stichting van Volkshogescholen en stichter van de volkshogeschool Allardsoog) gehuisvest is. Geen gewone openbare bibliotheek dus, eerder een bijzonder streekarchief. Daar zag ik, achteloos achter wat voorwerpen die uitgestald waren op een rijk bewerkte houten dekenkist, een ingelijste tekening (zie afbeelding). Iemand (er staat geen naam op) heeft in de vorm van 'n éénpagina strip de ontberingen van de oorlogsjaren '40-'45 uitgebeeld. Een kunstwerkje, met aan de onderzijde van het papier vaardig uitgevoerd knipselwerk, dat lijkt op kant. Zeventig jaar na dato en zonder woorden begrijpen we direct wat zich toen heeft afgespeeld. Hopelijk blijft de tekening en ook de andere voorwerpen uit die tijd, goed bewaard om zo de geschiedenis door te blijven geven. 
 
Ondertussen ben ik erg nieuwsgierig geworden naar dit voor mij onbekende fenomeen van de Volkshogescholen en de heer Van der Wielen. Ook geïnteresseerd? Zie dit artikel van de KNAW
Zie ook de inleiding van Willem Dolstra.
 
Hanneke Heerema
Last modified onzondag, 13 maart 2016 08:42